Cáp mạng lõi đặc và lõi mềm: chọn theo vị trí lắp đặt

Cáp mạng lõi đặc phù hợp với tuyến đi cố định trong ống, máng cáp hoặc từ tủ mạng đến ổ cắm; cáp mạng lõi mềm thường phù hợp với dây nhảy trong tủ rack và dây nối đến thiết bị cần di chuyển. Khi chọn, cần kiểm tra thêm đầu nối tương thích, chiều dài toàn tuyến, môi trường và yêu cầu cấp nguồn PoE.

Lõi đặc và lõi mềm khác nhau ở đâu?

Trong cáp mạng bốn cặp xoắn đôi, mỗi dây dẫn có lớp cách điện riêng. Hai cách gọi dưới đây mô tả phần kim loại bên trong từng dây:

• Lõi đặc — solid: Mỗi dây dẫn gồm một sợi kim loại liền. Với cáp đồng, đó là một sợi đồng đặc.
• Lõi mềm — stranded: Mỗi dây dẫn gồm nhiều sợi nhỏ bện lại. Cấu trúc này linh hoạt hơn khi uốn và thao tác dây.

Lõi đặc có thể bị hỏng khi uốn lặp lại nhiều lần. Ngược lại, cáp lõi mềm thích hợp hơn tại đoạn thường xuyên thay đổi vị trí. Với cấu hình tương đương, lõi mềm thường có điện trở DC và suy hao chèn cao hơn; suy hao chèn là mức tín hiệu bị giảm khi đi qua đường truyền.

Cấu trúc lõi, vật liệu và phân hạng Cat là các thông tin riêng. “Lõi đặc” chưa đủ để xác nhận đồng nguyên chất; “lõi mềm” cũng không đồng nghĩa với nhôm mạ đồng CCA. Cần đọc mục vật liệu dây dẫn trong datasheet, thay vì chỉ dựa vào cảm giác cứng hoặc mềm của vỏ.

Chọn theo vị trí lắp đặt

Khi lập danh sách vật tư, nên tách dây cáp mạng cho tuyến cố định và dây nhảy mạng — patch cord cho các đoạn kết nối thiết bị. Mỗi nhóm cần được đối chiếu theo model và điều kiện lắp đặt.

Lõi mềm không cho phép bẻ gập dây tùy ý. Bán kính uốn và khả năng chịu chuyển động còn phụ thuộc thiết kế toàn bộ cáp. Tương tự, lõi đặc không tự tạo khả năng chống nước hay chịu nắng.

Đầu RJ45 và nhân mạng phải phù hợp với dây dẫn

Không nên chọn đầu nối chỉ vì cùng ghi Cat6 hoặc cùng có hình dạng RJ45. Trước khi mua đầu bấm, nhân mạng hoặc patch panel, cần đối chiếu:

1. Loại dây dẫn được hỗ trợ: Solid, stranded hoặc cả hai.
2. Dải cỡ dây AWG: Quy cách kích thước dây dẫn mà đầu nối tiếp nhận.
3. Đường kính dây có cách điện và đường kính ngoài cáp: Phải nằm trong giới hạn của đầu nối.
4. Kiểu chống nhiễu và dụng cụ thi công: Theo hướng dẫn của đúng sản phẩm.

Nhân mạng dùng tiếp điểm IDC, tức tiếp điểm xuyên lớp cách điện, cũng có giới hạn tương thích riêng. Một số model hỗ trợ cả lõi đặc và lõi mềm; không thể áp dụng một kết luận cho toàn bộ nhân mạng.

Tương tự, dây nhảy thành phẩm có thể sử dụng lõi đặc theo thiết kế của hãng. Vì vậy, nên chọn theo công bố sản phẩm và mức độ thao tác thực tế, tránh coi mọi dây nhảy đều bắt buộc dùng lõi mềm.

Chiều dài phải tính cả cáp cố định và dây nhảy

Với mô hình cáp cấu trúc LAN thông dụng, cần phân biệt:

• Permanent link: Phần liên kết cố định, thường từ patch panel đến ổ cắm mạng; mốc thiết kế thông dụng tối đa 90 m.
• Channel: Toàn bộ kênh kết nối giữa thiết bị, gồm liên kết cố định và dây nhảy; cấu hình thông dụng tối đa 100 m, với tổng dây nhảy 10 m.

Các mốc này cần đi kèm điều kiện thiết kế. Dây nhảy cỡ nhỏ, chẳng hạn 28 AWG, hoặc nhiệt độ cao có thể yêu cầu giảm chiều dài cho phép. Không nên thay toàn bộ tuyến bằng dây lõi mềm rồi mặc định giới hạn vẫn giữ nguyên.

Ví dụ giả định: Một điểm mạng có 75 m cáp cố định, 2 m dây nhảy phía switch và 3 m dây nối máy tính. Tổng chiều dài là 80 m. Cách bố trí có thể dùng lõi đặc cho đoạn 75 m và lõi mềm cho hai đoạn nối; tuy nhiên, phép cộng chiều dài chưa chứng minh kênh đạt yêu cầu truyền dẫn.

Dùng PoE cần kiểm tra thêm những gì?

PoE truyền nguồn điện cùng dữ liệu qua cáp mạng. Việc lựa chọn cần xét công suất thiết bị, cỡ dây, điện trở DC, chiều dài, nhiệt độ và cách bó cáp.

Dây nhảy lõi mềm vẫn có thể dùng cho PoE khi nhà sản xuất công bố hỗ trợ và lắp đúng điều kiện. Không nên kết luận chỉ từ tên “lõi mềm”, hoặc cho rằng dây nhảy càng nhỏ càng phù hợp với mọi tủ mạng.

Với camera và điểm phát Wi-Fi, hãy kiểm tra nhiệt độ tại chính vị trí dây chạy qua, kể cả khoảng trần. Đối với bó cáp mang nguồn, cần theo hướng dẫn giới hạn bó và quản lý nhiệt của hãng.

Chất lượng đầu kết cuối cũng cần được kiểm tra. Mất cân bằng điện trở DC giữa các dây hoặc các cặp dây có thể ảnh hưởng đến hoạt động PoE và truyền dữ liệu. Khi nghiệm thu hệ thống có PoE, nên đưa phép đo này vào phạm vi kiểm tra phù hợp.

Kiểm tra sau lắp đặt và chuẩn bị thông tin tư vấn

Máy thử thông mạch giúp phát hiện các lỗi đấu dây cơ bản, nhưng kết quả thông mạch không thay thế phép đo chứng nhận hiệu năng cáp. Nếu công trình yêu cầu nghiệm thu theo hạng cáp, cần chọn đúng cấu hình đo permanent link hoặc channel và bộ giới hạn tương ứng.

Hồ sơ kiểm tra nên ghi mã cáp, đầu nối, chiều dài, cấu hình đo và kết quả. Với tuyến có PoE, bổ sung thông tin tải cùng các phép đo điện trở theo yêu cầu thiết kế. Không dùng việc thiết bị vừa lên mạng làm bằng chứng duy nhất rằng tuyến đã đạt yêu cầu.

Để HulaTech tư vấn vật tư hoặc báo giá, hãy gửi số điểm mạng, chiều dài từng tuyến, vị trí đi dây, thiết bị đầu cuối, yêu cầu PoE và loại đầu nối đang dùng. Nếu có bản vẽ hoặc ảnh tủ mạng, gửi kèm để xác định riêng lượng cáp cố định và chiều dài dây nhảy cần đặt.

Xem thêm:

So sánh cáp mạng UTP, FTP và SFTP: Loại nào chống nhiễu tốt?